على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1638
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ما ارجوه يعنى اميدى بفلان ندارم . رجيح ( rajih ) ص . ع . با تفوق و با رجحان و برتر . رجيع ( raji ' ) ا و ص . ع . سخن كه به طرف صاحب خود باز گردد . و سرگين و پليدى لانه رجع عن حالته الاولى بعد ان كان طعاما او علفا . و بخيل . و ستور كه از سفرى باز گردد بسفرى . و لاغر . و آنچه شتر و مانند آن وقت نشخوار از شكم باز آرد . و هر چيز كه باز گردانيده شود . و هر چيز كه شخص از سفر باز آرد . ج : رجع . و جامهء كهنهء خط دار . و عرق و خوى . و رسنى كه بار ديگر تافته شود . و هر طعام سرد كه بر آتش باز آن را گرم نمايند . و آهن دراز لگام . و پارگين . و خرما بن . و ناقة رجيع سفر : ماده شترى كه از سفرى باز گرد بسوى سفرى . رجيعة ( raji'at ) ا . ع . ماده شترى كه از سفرى باز گردد بسوى سفرى . و ناقهء دويم كه از بهاى ناقهء اول خريده باشند . ج : رجائع . و نيز رجيعة : نام آبى . رجيف ( rajif ) م . ع . رجف رجفا و رجيفا . مر . رجف . رجيل ( rajil ) ا و ص . ع . مرد سخت قوى كه در اندوه از جاى نرود . و اسب كه پاى آن سوده نشود . و رجل رجيل : مرد پياده . ج : رجلة و رجلان و ارجلة . و ج ج : اراجل . و مرد نمام و سخنچين . ج : رجلى و رجالى . و مرد با قدرت در حركت . و مكان رجيل : جاى دور از دو راه . و فرس رجيل : اسب رام سوارى يافته كه عرق نيارد . و كلام رجيل : سخن بديهه . رجيل ( rojayl ) ا . ع . مصغر رجل يعنى مردك و مرد كوچك . و فلان رجيل وحده فلان مستبد برأى است و با مردم آميزش نمىكند و با كسى كنكاش نمىكند . رجيلاء ( rojayl ' ) ا . ع . نام گروهى . از پيادگان . رجيلاء ( rojayl an ) ا . ع . ميشهائى كه از برههاى خود آنها را جدا كردهاند يكى پس از ديگرى . رجيم ( rajim ) ص . ع . رانده شده . و كشته . و سنگسار شده . رجين ( rajin ) ا . ع . زهر كشنده . رجينة ( rajinat ) ا . ع . گروه و جماعت . و صمغ و راتين و انگوم . رچال ( rec l ) ا . پ . مربا و معجون و حلوا . رچك ( racok ) ا . پ . آروغ و رجك و رجغك . رحا ( rah ) ا . ع . سنگ آسيا ( مؤنث است ) . مر . رحى . رحاب ( reh b ) ع . ج . رحبة و رحبة . رحاب ( roah b ) ص . ع . فراخ و گشاد از هر چيزى . و قدر رحاب : ديگ فراخ . و امراة رحاب : زن پهناور . رحاب ( roh b ) ا . ع . نام موضعى . رحابة ( rah bat ) م . ع . رحب رحبا و رحابة ( از باب كرم و سمع ) : فراخ و گشاده گرديد . و سزاوار گرديد . و رحب بك المكان : فراخ شد جاى تو . و رحبتك الدار : فراخ شد خانهء تو . رحاض ( roh z ) ا . ع . عرقى كه در تب زده آيد . رحاق ( roh q ) ا . ع . مى خالص و صافى . رحال ( reh l ) ا . ع . نوعى از فرش و گستردنى . و ج . رحل . رحال ( rahh l ) ا . ع . ماهر و نيك داناى در پالان نهادن و در سوار شدن شتر . و كسى كه پالان شتر سازد . و كسى كه به اين طرف و آن طرف سفر كند . رحالة ( reh lat ) ا . ع . زين و يا زين چرمين بيچوب كه جهة سخت تاختن آن را نهند . ج : رحائل . و قولهم : استقدمت رحالتك وقتى گويند كه شخص دربارهء يار خود در بدى و اذيت تعجيل نمايد . رحاله ( reh lah ) ا . ع . كلمهاى كه بدان ميش را خوانند و گويند رحاله رحاله . رحامة ( rah mat ) م . ع . رحمت الناقة ( مجهولا ) رحما و رحمت رحامة ( از باب كرم ) و رحمت رحامة و رحما ( از باب سمع ) : بيمار رحم گرديد آن ماده شتر پس از زائيدن و بمرد . مر . رحماء . رحامس ( roh mes ) ا . ع . مرد دلاور . رحائب ( rah eb ) ا . ع . رحائب التخوم : فراخى اطراف زمين . رحائل ( rah el ) ع . ج . رحالة . رحب ( rahb ) ص . ع . فراخ و گشاد . يق : بلد رحب . رحب ( rahb ) و ( rahab ) ع . ج . رحبة . رحب ( rohb ) م . ع . رحب رحبا و رحابة . مر . رحابة . رحبات ( rahb t ) و ( rahab t ) ع . ج . رحبة و رحبة . رحبة ( rahbat ) ص . ع . مؤنث رحب يعنى فراخ . يق : ارض رحبة . رحبة ( rahbat ) و ( rahabat ) ا . ع . گشادگى جاى و ساحت آن . و رحبة الوادى : آب راههء وادى از دو جانب . و رحبة الثمام : فراهم آمد نگاه يزبن و محل روئيدن گياه آن . و نيز رحبة : جاى انگور . و آن طرف از ميوه كه بشاخه اتصال دارد . و جاى گياه ناك . و زمين فراخ بسيار رويانندهء گياه كه